|
Het geneurie van Glenn Gould
Wie luistert naar opnamen van Glenn Gould hoort hem vaak tijdens
zijn spel mee brommen.
Veelal is dat een heel andere melodie dan die de partituur aangeeft.
Het is duidelijk dat op zo'n moment zijn creativiteit als componist
aan het werk is.
Gould is zich dan niet alleen bewust van het feitelijke materiaal,
de noten zelf, maar ook van een grotere achtergrondstructuur die
hij binnen het bepaalde stuk aantreft.
Het is alsof Gould een ongebruikelijk beeld schept van de structuur
van de compostie, de thema's, de climaxen, de vorm etc. Hij overtreft
de gevoelsmatige-en psychische voorwaarden die voor het uitvoeren
van een stuk nodig zijn.
Gould lijkt zich niet uitsluitend bezig te houden met een erudite,
technische en artistieke interpretatie, maar daarboven ook met
een een niveau van betrokkenheid binnen de compositie.
Zijn uitvoering wordt daarmee een exposé van muzikale structuur.
Meezingen met een overheersende melodie kan men zonder veel na
te denken over de structuur van de compositie. Het is alsof je
over een bekende weg naar je bestemming gaat.
Maar als je gelijktijdig naar een een anders klinkende stem gaat,
vraagt dat een groter inzicht in de structuur van de compositie.
Stel je voor dat je op een snelweg rijdt en je besluit af te slaan
dan moet je wel even opletten om het op juiste moment te doen.
Een geheel nieuwe molodie simultaan meezingen vereist een inzicht
die te vergelijken is met een bovenaanzicht van de hele wegenkaart
met alle mogelijke zijwegen en afslagen.
Samen met dat gebrom zijn er ook dirigentachtige bewegingen
tijdens zijn spel alsof hij communiceert met andere uitvoerenden.
Je zou kunnen zeggen dat hij het conceptuele beeld van de compositie
verbindt met het fysieke spel.
En als het meest belangrijke aspect, hij maakt zich los van dat
spel en verdwijnt in de binnenwereld van zijn muzikale verbeelding.
Dat gebrom en die bewegingen zijn er niet voor de grap.
Ze zijn te vergelijken met de aanspreekbaarheid van
het instrument.
naar
boven
|
